Inloggen gemeenten

Creativiteit is niet het resultaat, maar het proces van creëren

Hoe kun je creativiteit stimuleren bij leerlingen? Die vraag stelde de jonge kunstenaar Mats Horbach zichzelf bij het ontwikkelen van zijn onderwijsproject De Sensotoop.

“Creativiteit gaat over nieuwe ontwikkelingen en om creëren. Eerst reflecteer ik: ‘Wat kan ik ermee? Wat kunnen anderen ermee?’ Daarna ga ik pas aan het werk.” Mats deed mee aan het coachingstraject Pitch your Project, een samenwerkingsprogramma van Kunstbalie, bkkc en STRP. Hierbij werd hij aan een De Cultuur Loper-school gekoppeld en ontwikkelde hij zijn Sensotoop. Daarmee staat hij op de STRP Biënnale 2017 in Eindhoven als onderdeel van het scholierenprogramma.

 

Mats Horbach bij zijn Sensotoop. Fotografie: Hanneke Wetzer

 

Tijdens het STRP Share primair onderwijs event op 27 maart vertelt Mats meer over zijn Sensotoop en over de manier waarop hij de leerlingen op De Cultuur Loper- school De Koningslinde betrok bij dit proces. “Het mooie aan De Cultuur Loper vind ik dat er nergens een vakje staat met de vraag of iets mooi is. Voor mij is creativiteit namelijk niet het resultaat, maar het proces van creëren”, legt Mats uit aan de aanwezige leerkrachten en onderwijsmakers op het onderwijsevent. “Ik heb als doel dat kinderen na mijn workshop met niks naar huis gaan. Wanneer ik alle leerlingen een tekening laat maken, dan gaan ze die met elkaar vergelijken en dan voel sommigen zich minder omdat ze hun tekening minder mooi vinden. Dat wil ik voorkomen.”

 

Creëren, reflecteren en onderzoeken
Bij het bedenken en ontwerpen van De Sensotoop heeft Mats rekening gehouden met de culturele competenties (reflecterend, creërend en onderzoekend vermogen) en de gedragsindicatoren die daar binnen De Cultuur Loper bij horen. “Ik heb samengewerkt met leerlingen uit groep 8 en ben daar aan de slag gegaan om te kijken hoe ik hun creativiteit kon stimuleren. Het STRP-thema senses & sensors was daarbij leidend”, aldus Mats. “Steeds meer technologie is verstopt, we kunnen onze telefoon niet eens meer uit elkaar halen terwijl die telefoon wel erg je gedrag beïnvloedt. Met De Sensotoop wil ik de drempel tot de technologische omgeving verlagen voor kinderen. Ik heb de sensoren uit de telefoon gehaald en in een installatie verwerkt. Daar kunnen leerlingen op reageren.”

 

Fantasie prikkelen
Zo kun je in de installatie van Mats niet alleen een uitvergroot touchscreen van de telefoon zien, maar ook de bewegingssensor uit de mobiele telefoon is uitvergroot nagemaakt. Net als de omgevingslicht-sensor, die er bij een telefoon voor zorgt dat de felheid en het contrast van het scherm aansluit op de omgeving. “Het is de bedoeling dat kinderen zelf gaan onderzoeken en kijken wat je nog meer met de sensors kunt doen. Door met leerlingen in gesprek te gaan over de werking van een telefoon en hun fantasie te prikkelen, kunnen ze na afloop hun omgeving meer bevragen. Zo stimuleer ik het onderzoekend vermogen”, zegt Mats.

 

Onbeperkt snoep, geld en kip
“Ik laat kinderen met De Sensotoop nadenken over hoe iets werkt. Hoe werkt zo’n sensor nou eigenlijk? Door de sensors letterlijk zichtbaar te maken, kunnen kinderen zich daarover verwonderen. Kinderen uit het primair onderwijs zijn juist nog echt koning van de wereld. Die zijn nog ongedwongen en roepen al hun ideeën. Ze zijn nieuwsgierig en daar kan ik met De Sensotoop goed op inspelen”, aldus Mats. “Daarnaast hebben ook leerlingen van het voortgezet onderwijs De Sensotoop bezocht en bij hen speel ik veel meer in op het gebruik van de telefoon. Zo vroeg ik een van de leerlingen: Hoe zou jouw ideale telefoon eruitzien? Dat was een opstandige puber die zei: ‘Er zou onbeperkt snoep, geld en kip uitkomen’. Daar kun je dan lacherig over doen, maar hij heeft toch zijn fantasie gebruikt en dat vind ik mooi”.

 

Mats Horbach was een van de driefinalisten van Pitch Your Project die werd gekoppeld aan een De Cultuur Loper-school om daar een pilot van zijn ontwerp uit te voeren. Half januari werd bekend dat Mats met zijn ontwerp ‘De Sensotoop’ het project had gewonnen. Hij heeft een uitvoeringsbudget gekregen waarmee hij zijn project op de De Cultuur Loper-school De Koningslinde in Vught zal realiseren. Ook interesse in De Sensotoop op jouw school? Neem contact op met Harm Hofmans.