Inloggen gemeenten

'Leerlingen krijgen veel ruimte in mijn lesmateriaal'

Muziekeducatie verbinden met domeinen en de methode Alles-in-1, dat wil een aantal scholen in Brabant. Muziekexpert Suzan Overmeer vertelt in een interview over het lesmateriaal dat ze hiervoor ontwikkelt. 

 

Steeds meer scholen in Nederland kiezen voor thematisch onderwijs. De methode Alles-in-1, de methode voor samenhangend onderwijs, wordt hierbij het meest gebruikt. Een aantal scholen in Brabant heeft aangegeven verantwoorde muziekeducatie te willen verbinden aan de domeinen en projecten van deze methode. Daarnaast willen zij graag tijdens de muziekles werken aan de competenties en gedragsindicatoren van De Cultuur Loper. Om te onderzoeken of dit realiseerbaar is, zet Kunstbalie een Kennis- en Ontwikkelingsgroep (KOG) Alles-in-1 in. Muziekexpert Suzan Overmeer zit in deze KOG en is door Kunstbalie gevraagd om lesmateriaal te ontwikkelen dat aansluit bij de vraag vanuit het onderwijs. In dit interview vertelt Suzan over het proces en de resultaten tot nu toe.

 

Suzan Overmeer is muziekdocent aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag en ontwikkelde in het verleden veel muzieklesmateriaal voor scholen en kunstencentra. Ze is dan ook vanuit haar expertise op dit gebied bij de KOG gevraagd. Behalve Suzan nemen deel aan de KOG: twee leerkrachten van deelnemende scholen, Lizet van Beek van het kunstencentrum De Nieuwe Veste in Breda, Ingrid Ruijgh van Kunstbalie en Maartje Knoop van de Nieuwe Nobelaer uit Etten-Leur. De groep heeft een adviserende rol en Suzan ging concreet aan de slag met het lesmateriaal.

Thema’s

“In de methode Alles-in-1 komen vijf grote thema’s samen, die weer zijn onderverdeeld in vier sub-thema’s. De scholen mogen zelf kiezen wanneer ze welk thema behandelen”, vertelt Suzan. “Het kan dus zijn dat op de ene school in groep 4 geschiedenis wordt behandeld en op een andere school in groep 5. Dat maakte het wel complex voor mij om daar een muziekleerlijn omheen te maken.”

 

Muzikale doelen

Suzan heeft een reeks lesideeën bij de thema’s uitgewerkt, waarmee wordt gewerkt aan muzikale doelen, gebaseerd op het SLO-leerplankader en tegelijkertijd aan de competenties cultuureducatie. Daarbij wordt aangegeven hoe een leerkracht kan variëren op het thema en op het niveau van de opdracht. Als deze opzet goed uitvoerbaar blijkt, dan overweegt Kunstbalie om deze aanpak ook voor andere disciplines uit te werken.

 

“We zijn in juni 2014 gestart met deze KOG en inmiddels hebben we al een aantal stappen gemaakt”, aldus Suzan. “Ik heb drie thema’s uitgewerkt uit de methode Alles-in-1: Geschiedenis, Aardrijkskunde en Cultuur en dit lesmateriaal wordt nu uitgevoerd op twee scholen uit Etten-Leur.”

 

Toegankelijke opdrachten

“Ik heb de opdrachten in het lesmateriaal heel toegankelijk gemaakt, want niet iedere groepskracht heeft een achtergrond op het gebied van muziek. Binnen het thema Geschiedenis heb ik bij het sub-thema Prehistorie een opdracht gemaakt waarbij leerlingen zelf stenen moeten zoeken en daarna daarmee ritmische begeleiding geven”, gaat Suzan verder. “Ook heb ik rekening gehouden met de leeftijd van de leerlingen, want de thema’s worden in verschillende groepen behandeld.”

 

Reacties uit het onderwijs

De pilots op de twee DCL-scholen startten in 2015 en gaan in 2016 verder. Er volgt ook een pilotfase op scholen in Oisterwijk. Suzan krijgt nu de eerste reacties terug vanuit het onderwijs. “Ik krijg veel positieve reacties van groepsleerkrachten”, zegt ze. “Ze merken dat het creatief vermogen van de kinderen wordt gestimuleerd en dat de kinderen heel vrij gelaten worden. Ze mogen zelf in groepjes ontdekken en dat is een nieuw uitgangspunt voor de leerkracht.” Suzan richtte het materiaal zo in dat de leerling reflecterend aan het werk is, door bijvoorbeeld tijdens Geschiedenis zijn of haar eigen muziekgeschiedenis te maken.

 

Onderscheidend lesmateriaal

Volgens Suzan onderscheidt het lesmateriaal dat ze heeft gemaakt zich van andere methodes omdat het materiaal gericht is op de culturele competenties. “Het zijn geen kant-en-klare lessen maar lessuggesties waarmee de groepsleerkracht de eigen muziekles samenstelt. De leerkracht is in deze lessen veel minder een instructeur en meer een begeleider”, aldus Suzan.

 

“Wanneer de leerkrachten in de toekomst met het lesmateriaal gaan werken, is het goed om trainingen te geven. Ik merkte dat leerkrachten hun rol soms lastig kunnen bepalen in het competentiegerichte onderwijs. Het is goed om ze dan begeleiding te geven om zo tot een mooi resultaat te komen op het gebied van muziekonderwijs.”  

 

Heb je naar aanleiding van dit interview vragen of ben je geïnteresseerd in meer informatie? Mail dan naar ingrid.ruijgh@kunstbalie.nl.