inlog is alleen mogelijk via desktopversie

Atelierweken basisschool De Touwbaan

In alles zit muziek. Schilderen met je verkeerde hand. Over het stimuleren van het onderzoekend vermogen bij de leerling en de professionalisering van de leerkracht op het vlak van cultuureducatie.

Tweemaal per jaar zijn er op basisschool de Touwbaan atelierweken waarin de leerlingen per bouw vier tot vijf weken één middag lessen van twee uur krijgen in verschillende kunstdisciplines. Tot dit jaar werd de inhoud van de lessen bepaald door de werkgroep Cultuur (twee cultuurcoördinatoren en een enthousiaste leerkracht) en vervolgens gegeven door de verschillende leerkrachten. In het kader van Cultuureducatie met Kwaliteit is nu gekozen voor een andere werkwijze. Overkoepelend thema dit keer: Kunst in Beeld. De leerkrachten hebben de kunstdisciplines onderling verdeeld en zijn zelf met een kunstenaar/kunstvakdocent aan de slag gegaan. Gezamenlijke lesvoorbereiding, de eerste les samen geven, evalueren, en vervolgens geeft de leerkracht zelfstandig deze kunstles nog drie/vier keer. Twee belangrijker uitgangspunten bij de lessen: 1) het onderzoekend vermogen bij de leerlingen stimuleren; 2) het proces is belangrijker dan het resultaat. Twee voorbeelden: De muziekles (bovenbouw): In alles zit muziek. Leerkracht Lidwien en musicus Rolf hebben de les samen opgezet. Allereerst maken de leerlingen kennis met maat, ritme, hoog en laag, door middel van handgeklap, klappen op de tafel en het gebruik van klankbuizen. Afwisselend in kleine groepen en gezamenlijk maken ze ritmische muziek onder leiding van de leerkracht/musicus. Er wordt uitgelegd hoe je op papier zelf grafisch een compositie kunt maken met rechthoeken als de vlakken van de maat en daarin duidt je met kleur, tekens, cijfers of plaatjes de verschillende instrumenten aan. Vervolgens gaan de leerlingen in groepjes van 4 à 5 in de school op zoek naar verschillende voorwerpen waar klank in zit. Dat mag echt alles zijn. Als de leerlingen van een groepje allemaal een ‘muziekinstrument’ hebben gevonden, maken ze met hun groepje een compositie en oefenen ze de uitvoering. Terug in het klaslokaal spelen de groepjes hun muziekstukje, met als refrein de ritmische muziek die ze aan het begin van de les gezamenlijk met de leerkracht/musicus hebben geoefend. Beeldende Kunst (middenbouw): Schilderen met je verkeerde hand. Leerkracht Maaike en beeldend kunstenaars Niels & Robin hebben de les opgezet. De leerlingen gaan schilderen, waarbij een rad van fortuin bepalend is voor wat er wordt gedaan. Om beurten geeft een leerling een slinger aan het rad. Daarop staan kleuren en symbolen: een mond, een tweezijdige pijl, een traan en een vraagteken. Komt de pijl van het rad op a)de mond, dan schilderen de leerlingen met de mond, b) de tweezijdige pijl dan schilderen ze met hun ‘verkeerde’ hand, dus wie rechts is schildert dan links, c) de traan steken ze een rietje in waterverf, houden een vinger op het rietje en tillen de vinger op boven het papier zodat de verf uit het rietje loopt. Bij het vraagteken geeft de leerkracht/kunstenaar een eigen opdracht. Met zeer verschillende werkwijzen en verf wordt zo een schilderij gemaakt. Daarna bekijken de leerlingen elkaars werk en kiezen ze elk een favoriet schilderij uit. Van een vel zwart papier scheuren ze in het midden een cirkel en ze gebruiken die opening als een rond venster om het mooiste deel van het gekozen schilderij te tonen. Daarna schilderen ze deze uitsnede zelf na. Tot slot worden de werkstukken besproken. Per koppel (leerkracht/kunstenaar) verschilde de eerste les behoorlijk. Sommige leerkrachten konden al grotendeels zelfstandig de les geven, anderen keken hoofdzakelijk toe hoe de ‘vakman/-vrouw’ het deed. In de evaluatie werden knelpunten en mogelijkheden besproken. Bij de tweede keer, waarbij de leerkracht zelfstandig de les gaf, was er bij een aantal leerkrachten een zekere mate van plankenkoorts, maar iedereen was na afloop te spreken over de wijze waarop de les was verlopen. Nu hebben de leerkrachten nog enkele keren de gelegenheid om hun kunstlessen te vervolmaken.

Info / Contact
sachavanvliet@h19.nl, intermediair De Touwbaan Oosterhout